AI sẽ hiểu rõ về con người hơn chính chúng ta?

Trong cuộc sống, thật khó để hiểu rõ một người chỉ sau một hai lần gặp mặt. Chúng ta thường phải trải qua một khoảng thời gian tiếp xúc, nói chuyện và tìm hiểu để biết tính cách của những người khác. Vậy nên việc một chiếc máy tính có thể nhận diện tính cách, đoán biết hành vi hay kiểm tra tội phạm là điều khó mà tưởng tượng. Tuy nhiên, công nghệ AI – Artificial Intelligence (Trí tuệ nhân tạo) đã và đang đặt những bước phát triển đầu tiên trong lĩnh vực nghiên cứu con người.

AI tìm hiểu về khả năng nhận thức của con người

imageedit_17_6264222595Một nhóm nghiên cứu của trường đại học Imperial College London đã phát triển một AI mang tên Cognitron để phân tích và tìm hiểu khả năng nhận thức của con người. Cognitron sẽ thu thập dữ liệu của hàng ngàn người thông qua những bài kiểm tra khác nhau cho mỗi người. Dựa vào những dữ liệu thu được, AI sẽ phân chia khả năng nhận thức thành những kỹ năng nhỏ và chi tiết hơn như Verbal Reasoning (tư duy ngôn ngữ), Number Reasoning (tư duy số liệu), Focused Attenton (Khả năng tập trung), … Càng nhiều người tham gia vào những bài kiểm tra này, sẽ càng nhiều dữ liệu được thu thập để rèn luyện AI và đưa ra nhiều phân tích có ích. Theo một thành viên của nhóm nghiên cứu Adam Hampshire nhận định, với lượng người tham gia bài kiểm tra đạt con số 20.000, Cognitron co thể học hỏi để vạch ra cấu trúc tư duy của con người với độ chính xác vượt xa những nghiên cứu từ trước đến giờ. Có thể thấy rằng dần dần sự đóng góp của AI đang giúp chúng ta tiến sâu hơn về những nghiên cứu nhận thức và trí tuệ nhân loại.

AI nhận dạng người đồng tính

imageedit_6_2848914202Tìm hiểu về nhận thức không phải là điều duy nhất AI có thể thực hiện. Mới đây, một bài nghiên của Yilun Wang và Michal Kosinki  từ đại học Standford đánh dấu một bước ngoặt trong việc sử dụng AI để nhận biết giới tính thật sự của một người qua hình ảnh khuôn mặt. Cả hai người cũng vô cùng kinh ngạc với độ chính xác của AI có thể đạt tới 91% khi xác định đồng tính nam và 83% khi xác định đồng tính nữ. Bài nghiên cứu sử dụng Deep Neural Network (Mạng nơ-ron nhân tạo) để phân tích 35.326 bức ảnh khuôn mặt của 14,776 người với tỉ lệ gay / nam (50%/50%) và lesbian / nữ (53%/47%). Thuật toán được sử dụng để nhận dạng sự đặc trưng trong các bộ phận trên khuôn mặt và các đặc điểm nhất thời như phong cách và sắc thái. Tác giả kết luận rằng những người đồng tính thường có đặc điểm chung trong hình thái khuôn mặt, cách thể hiện biểu cảm cũng như phong cách chải chuốt. Đồng thời việc có nhiều hình ảnh của cùng một người sẽ càng gia tăng sự chính xác trong việc nhận biết người đó có phải là đồng tính hay không. Mặc dù bài nghiên cứu chỉ mới được áp dụng với người da trắng, tuy nhiên cả hai tác giả đều vô cùng bối rối với độ chính xác này và băn khoăn rất nhiều về việc công bố chúng vì nó thể hiện việc nhận biết giới tính thực trở nên dễ dàng thế nào với AI. Với luật pháp của các nước phản đối người đồng tính như Iran, Mauritania, Saudi Arabia và Yemen, đây có thể là điều đe dọa cho những người đồng tính ở các nước này. Các bạn có thể đọc bài nghiên cứu này chi tiết: Deep neural networks are more accurate than humans at detecting sexual orientation from facial images.

“It is thus critical to inform policymakers, technology companies and, most importantly, the gay community, of how accurate face-based predictions might be.” … “We were really disturbed by these results and spent much time considering whether they should be made public at all. We did not want to enable the very risks that we are warning against.” – YW and MK

AI nhận biết cảm xúc vi mô

imageedit_19_5208971396.pngSẽ còn có nhiều những nghiên cứu sử dụng AI trong nhiều lĩnh vực để mở rộng khả năng mà con người không thể đạt tới. Một trong số đó có thể kể đến khả năng nhận biết dấu hiệu nói dối qua các biểu hiện vi mô trên cơ mặt (micro facial expression). Nhà khoa học nổi tiếng Paul Ekman được mệnh danh là Lie Detector đã dày công nghiên cứu hơn 50 năm về lĩnh vực cảm xúc và các biểu cảm vi mô để nhận biết các dấu hiệu của việc nói dối hay các cảm xúc khác nhau của con người. Việc nhận biết nói dối hay cảm xúc thật có thể đạt sự chính xác cao khi chúng ta luyện tập nhận dạng nhanh các cảm xúc vi mô mà con người khó kiểm soát. Những nghiên cứu này đã được áp dụng nhiều trong lĩnh vực an ninh để nhận biết và kiểm soát các đối tượng tình nghi. Cùng lúc này, công nghệ nhận diện khuôn mặt 3D được phát triển và chuẩn bị áp dụng nhiều (điển hình trên Iphone 8 sắp tới) sẽ đóng góp phát triển AI tích hợp vào các camera để báo chính xác những diện tình nghi và hỗ trợ trong các cuộc thẩm vấn. Hãy thử tượng tượng những gì AI có thể làm giống như tiến sĩ Dr. Cal Lightman trong phim Lie To Me, lấy cảm hứng nghiên cứu của tiến sĩ Ekman.

AI và nhân tướng học

imageedit_21_2874399378Không chỉ những nghiên cứu phương Tây có thể áp dụng cho AI mà những phương pháp phương Đông cũng đóng vai trò quan trọng. Trong các nhánh của Nhân Học, có lẽ Tướng Học là thứ mà tôi hứng thú nhất và đam mê nhất. Khi đọc những cuốn sách về nhân tướng học, một phần nào đó tôi thấy nó giống với một hệ thống dữ liệu hình ảnh khuôn mặt để nhận dạng tính cách. Mặc dù không thể nói tướng học chính xác tuyệt đối nhưng cũng không thể phủ nhận những phán đoán đúng về tính cách dựa trên khẩu hình khuôn mặt. Tuy nhiện để truyền tải những nghiên cứu về tướng học cho máy tính và áp dụng để nhận biết tính cách con người vẫn sẽ là một chặng đường dài. Điển hình hơn khi bên trong tướng còn có yếu tố tâm (tâm sinh tướng), là khái niệm trừu tượng mà máy tính khó có thể xử lí. Cảm biến nhiệt trên khuôn mặt có thể thay thế cho sự thiếu hụt này nhưng vẫn sẽ cần nhiều nghiên cứu để thực sự đưa AI trở nên thông minh và nhận dạng chính xác tính cách con người qua hình ảnh và biểu hiệu khuôn mặt.

Sự phát triển của công nghệ và máy móc càng ngày càng đưa chúng ta gần với những viễn cảnh tương lai hoặc trên phim ảnh. Chúng ta có thể chắc rằng trong tương lai AI sẽ đem lại nhiều lợi ích không chỉ với lợi nhuận kinh doanh ma còn với những đóng góp về nghiên cứu khoa học, nghiên cứu con người. Mặc dù vậy, chúng cũng đặt lên những câu hỏi và những lo lắng khi AI vượt trội hơn hẳn chúng ta.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s